Column Lisa Vermeer
21 februari 2008

Europa politiseren!


De enige manier waarop de Europese Unie dichter bij de burger kan worden gebracht is door de EU te politiseren. Door onderwerpen te kiezen die een Europese component hebben maar tegelijk garant kunnen staan voor veel nationale aandacht. Han ten Broeke heeft het ‘marketen’ van Europa tot een sport verheven en krijgt zo ook de nodige aandacht.

Het dilemma is echter dat Europese onderwerpen zich vaak bijzonder slecht lenen voor politisering als gevolg van het hoge abstractiegehalte van de onderwerpen die door Europarlementariërs worden behandeld in Brussel en Straatsburg. Als Europees beleid in de maak is bij de Europese instituties is er vaak nog sprake van politieke gevoeligheden waardoor niet alle informatie niet openbaar wordt, terwijl beleid dat goedgekeurd is in veel gevallen wordt geïmplementeerd in Nederlandse wetten en daarmee het tasbare Europese karakter verliest. Daarnaast zijn de Europese en nationale procedures traag en zitten er vaak jaren tussen een belangrijke beslissing in Brussel en de daadwerkelijke gevolgen voor burgers in Nederland.

De Brusselse praktijk blijkt elke keer weer moeilijk uit te leggen en te verkopen aan de man op de straat. De Europese verkiezingen die er aan komen bieden een kans om een strategie te bedenken die ervoor zorgt dat Europa dit keer wel wordt gepolitiseerd op een heldere en positieve manier. Iedereen herinnert zich het gewraakte boekje met de uitleg van de Europese grondwet en denkt ‘dat nooit meer!’. Ook de erbarmelijk lage opkomst bij de Europese verkiezingen in 2004 willen we nooit meer. Het moet dus anders.

De Europese Unie is een uniek project en daarmee hebben de verkiezingen ook een uniek karakter. Moeten we ons laten inspireren door de verkiezingen in de Verenigde Staten? Miljoenen investeren in de campagnes, alles opzetten rond het charisma van de personen die moeten worden gekozen en schermen met prominenten uit de achterban? Waarschijnlijk zou een dergelijke aanpak wel het gewenste effect genereren maar hiervoor zijn wij Europeanen te netjes: niet te veel geld, eerlijk, inhoudelijk en op de man af. Maar dat heeft tot nu toe nog niet gewerkt.

Het Europees Parlement is het domein van intelligente mensen die zich met hun ervaring voor de achterban inzetten: duizenden pagina’s moeilijk leesbare wetteksten worden doorgespit, honderden amendementen geschreven en bevochten om het beste eruit te halen voor de Nederlandse samenleving. Alleen al voor deze inspanningen verdienen zij 100% opkomst bij de verkiezingen om vervolgens met rust te worden gelaten voor vijf inspannende jaren.

Deze houding past alleen niet in deze tijd: de stem van het volk is belangrijker dan ooit en Europa moet hoognodig worden gepolitiseerd. De tijd dringt om een antwoord te geven op de vraag ‘hoe?’.