EUforum: jaargang 4, nr. 1
Europa van de grond

Bevrijdingsdag 5 mei, een historische dag om over het aanstaande referendum over de Europese grondwet te schrijven. Deze week is overal enthousiast verkondigd dat het Franse ‘non’-tij lijkt te keren. Een grote opluchting voor president Chirac en voor Giscard d’Estaing, de architect van de Europese Grondwet. Maar ook voor de initiatiefnemers van het Nederlandse referendum. Met een Frans ‘non’ was het eerste nationale referendum immers overbodig geworden. Dat zou geen beste start zijn geweest voor het instrument dat de democratie in Nederland nieuw leven in moet blazen. Een jaar geleden gingen we naar de stembus om een nieuw Europees Parlement te kiezen en eind van dat jaar was Nederland voorzitter van de Europese Unie. Na zo’n jaar verwacht je dat de Nederlanders en hun politici goed zijn ingevoerd in het Europa debat en dat de discussie over de Europese Grondwet makkelijk van de grond komt. Dat is een misvatting. Er spelen regeringsbelangen en dus komt het slecht uit een open debat te voeren. De politiek houdt zich gedeisd. Wat kan zij ook anders? Zoals Dirk van der Werff stelt in zijn artikel ‘Het referendum een farce’ heeft de politiek zich reeds gecommitteerd en valt een kritische stem van die politiek belanghebbenden niet te verwachten. Daarnaast leent het thema zich niet voor een referendum, waarbij alleen het antwoord ‘ja’ of ‘nee’ voldoet. Paul Kapteyn zet dat in zijn artikel ‘De Grondwetproever’ helder uiteen. Wie voor Europese integratie is kan met even goede argumenten ‘voor’ of ‘tegen’ de grondwet stemmen en datzelfde geldt voor wie tegen Europese integratie is. Hoe u uw keuze moet bepalen is dus een lastige kwestie. Paul Kapteyn verwijst u naar ‘de grondwetproever’, een onafhankelijk stemadvies op internet. Al met al een slechte start voor het nieuwe democratische instrument, ‘dat de burgers dichterbij de politiek moet brengen’. Waarom drie parlementariërs het initiatief namen tot dit adviserend nationaal referendum, kunt u lezen in een interview met Farah Karimi. Ook zijn de politici uit hun tent gelokt door ze te laten reageren op een tweetal vragen: Is de afschaffing van het vetorecht een gevaar of een zegen? En maakt de grondwet de Europese Unie transparanter of blijft alles bij het oude? Daarnaast komen verschillende Nederlanders zelf aan het woord. Verder kunt u in deze editie lezen hoe de Grondwet tot stand gekomen is tijdens de Europese Conventie dankzij een inkijkje in het politieke proces van vice-voorzitter van de Conventie, Jean-Luc Dehaene. En gaat Peter van Deutekom aan de hand van het nieuw verschenen boek ‘De waarde van Europa’ in op de waarden als eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, die in de Europese Grondwet zijn gegrondvest.

 

  
.
 

Om dit nummer te downloaden klik hier.